Charter aankoop Boxberch

betreffende de aankoop van het goed Boxberch in Zussen

door Johan Marres op 6 juli 1403

Charter van aankoop van het goed de Boxberch in Zussen door Hennen Morees in 1403, voorblad

                  Ex legato La(mber)ti de Boxberch armigeri

Hec lra- loquitur de quidq- (....)modiis Sclig- in Sichen

Charter van aankoop van het goed de Boxberch in Zussen door Hennen Morees in 1403, voorblad

Wij scoutet ende schepenen van Synter Voes hoef van Trecht

gheleeghen te Sechghen te weeten scoutet Johan Bolle van

Lauffelt ende schepen · Arnout van Stas van Boelre Henric

Hezen van Boelre. Adam Mathijs soen van Boelre Willem

Culman van Susschen · Peter vander Cytzen ende Johan van

Trycht als schepene wer kynnen ende lyden dat voer ons

comen syn eerberghe lude ende bescheijden meijster Andries

Reijs ende meijster Arnout van Heenis als burghemeijster der

stadt van Tongren ende Lyebrecht pottart ende Wyllem Heyten

als momberen des hoefs van synte Jacobs gasthuijs van Tongheren

ende hebben daer bij gheweest ende aenghesijen Dat de heere

van Fee heet gheguet Hennen Morees van Susschen van alsullich goet

als Juffrouwe Lysbet voerscreven gheguet hadde van vroedelinghen

te Woerdaghe handende Waer van Lambrechs Weeghen van Box

berch dat Joffrouwe Lysbet voerscreven gheguet hadde Johan van

Wassenberch ende Johan van Wassenberch voerssreven gheguet heet den

Den heere van Fee. Item Daer nae hebben die voorscreven Schepenen ende

scoutet ene middelinghe gemaect tusschen tussch die bur-

ghemeyster der stadt van Tongren met des gheheijte des ghemeij-

nen roets ende tusschen dei momberen van Synte Jacobs gasthuys

voerscreven met gheheyten bruyderen ende zusteren des hoefs vanden

gasthuijse te weeten dat sy aenghesien hebben dat dez hoeff qua

lic betaelt waert ende quaden onderpant hebben voer VI ajuden

roghen Tongren voer ix capuyn - ende ii andegroet · Alsoe dat dez

scoutet ende schepen voerscreven ende noch voele goeder lude hyer onder

gheccreven eynen middelinghe hebben ghemaect dat Hennen Morees

vorscreven den hoeff vanden gasthuse heet gheguet van eyn half bonre

Charter van aankoop van het goed de Boxberch in Zussen door Hennen Morees in 1403, blad 2

lants voer Synter Voes hoeff dat gheleghen es te Susschen

achter den hoeff van Boxberch aefgedeylt ende ghespleten van

xxviii roeden lants luttel meer oft men te eynen onderpande totten

onderpande die Lambrecht van van Boxberchhe te voerdaghen ghesat

hadde den hove vanden gasthuse voorscreven · Item nae beschreven

Item xxiiij roede lants gheleeghen op den berch van Sehghen ende

hoven van Sinte Voes hoeff reijnende aen die eyn syde aen heynrick

Hesen lant van Boelre ende op die ander sijde reijnende die heeren van

Synter Voes van Tricht ende ghelden Lodevyc Quernnian van Trijcht

vi vaet roghe trychs · Item xii roede lants ligghende inde hoeff van

Boxberch ende hoven van Synter Voes hoeff · Item Brentens hoefken dat

helt vii roeden ende hoeff voer Synter Voes hoeff · Item vii roeden lants

gheleghen in iii stucken op rozenberch ende hoven te Emboems

van Synte Remakels hoeff ende ghelegen te Tweenbbergen den Cees vande

Jore · Item ix rouden lants ligghen aen die hede ende hoven van Synter

Voes hoef ende ghelden ghezae vanden rosen van Trycht joerlix

xii vaten roghe Triechs metten vii roeden vors · Item xii roeden lants syn

gheleghen boven Peters vyvken niet verre vanden rosenberghe

ende hoven te emboems in Synte Remakels hoeff ende gheleghen te

Tweenbergen vanden Jore Cees - Item x roeden lans syn ghele-

ghen achter culmans hoeff ende houdende van Synter Voes hoeff ende

gheleen Nijs Servoes wijff · jaerlix vi vaet roghen treechs - Item

ii roeden hoeffs siet van Lysbeden hoeff van Kestel ende hoeff voerden

hoeff van Boxberch · Item vi andegroet ende xv capuyen te weeten

der Cees van Boxberch ende doer heet Goeswyn van Wezen

dat vierdedeel van de ceese · Item huys ende hoeff te Boxberchhe

ende dat ghielt Jueten joerlix xii v roghe triechs dit es dez

Charter van aankoop van het goed de Boxberch in Zussen door Hennen Moreesin 1403, blad 3

onderpant die Lambrecht van Boxbech vors te voerdaghen satte die

hove vanden gasthuse vorsscreven voer vi mud roghen mot* ende pachs

van Tongheren te Tongheren jaerlix te leveren in Synte Jacobs gast-

huse ix apuynen ende ii andergroet · Item van desen vorss vi mudden

roghen soe hebben wy die meijere vande stadt ende die momberen

des vorcreven hoefs met gheheyte bruyderen en zusteren quyt ghe

sconden Hennen Morees iiii vaten roghe Tonghers ende voerde hoeff

gheguet van Sintervose met alsulker voerweer de soe woc der

vorss Hennen Morees oft syn gherven die nae hem comen sueken

niet en betaelden den voorss hove vanden gasthuse · v - ajuden roghe

Tonghers te Synte Andriesmisse joerlix ix capuynen ende ii ande

groet te kersmisse op Synt Stevens daghe overedaghen tot onser

vrouwen liechemisse toe te betalen · Ende soe voor der voor creven Henen

Morees oft syn gherven die nae hem comen soelen niet voltacst

en hebben joerlix te onser vrouwen kerkemisse pacht ende cees

vorss - Soe heet de vorss Hennen Morees sich vervilvert ende

verbonden voer ons scoutet ende scepen voorscreven voer hoenne en voer

allen die ghene die nae hem coemen soelen dat dez hoeff vande

gasthuse vorss des andere dacche nae onser vrouwen lyechtmesse

eynen man senden sal met gheheyte der momberen aenden scoutet met

diee schepenen ende hennen Morees ende die nae hem comen soelen,

dach doen soelen bynnen xv daghen talinghe te bewysen van

pachte van acse vorscreven ende van coste die daer op ghedaen es ende soe

wor der vorscreven Hennen Morees oft die nae hem comen soelen cii custe

sijnde den vorss xv daghen erfheyn taelinghe bewysen van v mud

rogge Tongherens ix capuynen ende van ii andegroeten ende aen custe aen

scoutet ende scepen ghedoen ende aen den ghenen dien dat beraecht

heet vandes hoefs weghen soe woe daer aef enighe faute wese

soe maech der hoeff vanden gasthuse vorscreven syn hant slaen aen allen

Charter van aankoop van het goed de Boxberch in Zussen door Hennen Moreesin 1403, blad 4

Synen onderpant voer syn proper erve sonder yet meer daer op

te maneren oft sonder yet meer daer aff daecch te doende iii vat ho-

ve dat die guede gheteyghen syn ende dat heet der scoutet

vorsc der sapen vorss ghelacht · Item daer allen dese vorss

voerweerden ende condicien ghemaect woerden daer word by

tot den vorcreven scoutet ende scepen · eersame ende bescheyden lude

der heere van see her vranck van Berghe ende Reyner vanden Rose

van Rosen van Trecht dese die met hen gheschiede te Tongeren

in vrouwen huyghen huys gheneecthen inde maert inde Loctel

Inden Jaer M-iiii-ende iiií des sesde dacche van hoymont 6 juli 1403

¥ Item J Signat. Wilh. de Crusen notaris ¥

(Op zijn kop)

Sussen

van Capuijnen

num dreij

(N.B. Dit zal het loon van de klerk wel zijn.)

Samenvatting

Op 6 juli 1403 koopt Johan Marres (Hennen Morees) het Goed Boxberch, van de heer van Fee. Dit goed was eerst in bezit geweest van Lambrecht van Boxberch en waarschijnlijk door erfenis overgegaan naar domicella Elisabeth van Vrolingen, vervolgens door haar verkocht aan Johannes van Wassenberg en door hem aan de heer van Fee, die het op zijn beurt overmaakte aan Johan Marres. Op dit goed rustte een erfpacht aan het St-Jacobusgasthuis. Alle goederen die bij de hof hoorden worden als onderpand voor deze erfpacht gesteld en daarom beschreven.

Het land en de gebouwen met hun cijns die bij de hof behoorden waren:

Halve bunder

afgesplitst van 28 roeden land te Zussen achter de hof.

24 roeden

op de berg van Sichen onder de Sint Servaes hof, tussen land van Heynrick Hesen van Bolre en de Heren van Sint Servaes van Maastricht en belast aan Lodewijc Querimian van Maastricht met 6 vaten rogge.

12 roeden

land van de hof onder de hof van St Servaes

7 roeden

Brentes hofje onder Sint Servaes Hof.

7 roeden

land in drie stukken op de Rozenberg onder de hof van Emboems (Eben) in St Remacles hof en met de jaarlijkse cijns van Tweebergen.

9 roeden

aan de Hede onder de hof van St Servaes belast aan Gherae van de Rosen van Maastricht jaarlijks 12 vaten rogge met de vorige 7 roeden.

12 roeden

land boven Peters Vyvken niet ver van de Rozenberg onder de hof van Eben in St Remacles Hof belast met de jaarlijkse cijn van Tweebergen.

10 roeden

land achter de hof van Culmans onder de Hof van St Servaes en belast aan de vrouw van Nijs Servaes jaarlijks 6 vaten roggen.

2 roeden

hoeffs liet van Lysbeden hoeff van Kestel ende hoeff voerden hoeff van Boxberch.

Hierbij behoorde nog de volgende lasten: 6 andegroet en 15 kapoenen te weeten de cijns van Boxberch waarvan Goeswyn van Weren een kwart heeft.
Huys en hof van Boxberch belast met jaarliks met 7 vat roghe.

Behalve de hof zijn dit een halver bunde en 76 roeden land en een tweede hofje van 7 groot roeden. Dit is gelijk aan het onderpand dat Lambrecht van Boxberg eerder aan het Gasthuis heeft gesteld voor 6 vaten rogge jaalijks.

Nota Bene

Dit zijn scans van een van de twee eigentijds gemaakte afschriften van het charter dat is opgesteld voor de schepenbank van Sint Servaes te Sichen. Het oorspronkelijke charter is verloren geraakt. De afschriften bevinden zich in het archief van het Sint Elisabeths Gasthuis van Tongeren dat berust in Stadsarchief van de stad Tongeren in België.

*

Tot het jaar 1420 zijn er geen aantekeningnen over Boxberch. Vanaf 1420 gaat een Jan Mees jaarlijks cijns afdragen. In 1455 is dat Jan Mees wijf. In 1475 weer een Jan Mees en vanaf 1495 relicta Johannes Mees.

In 1500 betaalt een Johan Tertres de cijns.


HOME

Middeleeuwen