POLITIEK  en de familie  MARRES

in vorige eeuwen te Maastricht

Het conflict  Marres - Regout  1864 - 1865

Personages:

Michaël Marres 1826-1898, brouwer in De Valk op de Boschstraat te Maastricht is in 1862 gekozen tot gemeenteraadslid van Maastricht, waar zijn oom de brouwer Petrus Bemelmans toen nog zitting in had.
Marres is liberaal en behoort 'dus' tot de 'clique' van Pijls. In Maastricht leeft hij voort als "De hoed Marres". De oorsprong van deze naam blijkt uit onderstaand verhaal.

Petrus Regout, 1808 - 1878, grootindustrieel en oprichter van een aantal zeer succesrijke fabrieken, is oud gemeenteraads- en tweede kamerlid. Een zeer belangrijk man in zijn tijd. Hij is confessioneel, conservatief, clericaal-katholiek, en weet zijn belangen zeer doeltreffend te behartigen. In de hoop op een adellijke titel is hij zeer konings­gezind. Zijn stem klinkt via de L'Ami de Limbourg, die in Luik wordt gedrukt.

W.H. Pijls, 1819 - 1903, zeepzieder en groothandelaar, is sinds 1861 burgemeester van Maastricht en lid van de provinciale Staten van Limburg. Hij heeft als wethouder en later als burgemeester zeer doeltreffend de stadsfinanciën gesaneerd en is een voortreffelijk bestuurder. Hij is liberaal en als rationalist voorstander van openbaar godsdienstvrij onderwijs. Hij heeft zoals veel Maastrichtenaars affiniteit met België. Hij krijgt grote steun bij de enige Limburgse krant Le Courrier de la Meuse.

Jos. Russel, 1829-1888, afkomstig van Sittard, publiceert historische artikelen, is eerst redacteur bij de Courrier, wordt daar weggewerkt en start dan, gesteund door Petrus Regout, de in Luik uitgegeven krant L'Ami des Intérêts Limbourgeois die vanaf 1866 L'Ami de Limbourg heette. Hij wordt eens door Regout "mon secretaire intime" genoemd (4). Schandaaljournalist, schreef een schotschrift tegen zijn vroegere broodheer Pijls (5).

Achtergrond

In 1865 werden in Nederland de stedelijke belastingen opgeheven en vervangen door een landelijk belastingsysteem. In de Gemeenteraad van Maastricht wordt over de uitwerking hiervan gedebatteerd. Michaël Marres houdt hierover een verhandeling in de raadsvergadering van 5 december 1864. Hiervan verschijnt in de krant een samenvatting, waarop Michaël Marres nog een correctie inzendt. Petrus Regout is het volstrekt niet met hem eens en valt hem aan, niet alleen met argumenten maar ook met persoonlijke aantijgingen. Het jonge raadslid Marres verdedigt zich fel, waarop Regout hem beschuldigt van domheid. Petrus Regout doet de aanval niet zelf maar laat die door Russel in zijn zogenaamd onafhankelijk dagblad L'Ami de Limbourg doen. Marres geeft aan Russel honend de raad om met de hoed in de hand bij Regout salarisverhoging te vragen.
Michaël Marres beschuldigt Petrus Regout van het najagen van enkel zijn eigenbelang en voorts van het uitbuiten van zijn arbeiders, met name van vrouwen en kinderen en hij laakt de kinderarbeid in de fabrieken van Regout.
Regout beschuldigt Marres hierop van opruiing van zijn arbeiders en dient een klacht in bij justitie met het verzoek Marres gevangen te laten zetten en lijfstraffen toe te laten dienen.

Afloop

De klacht wordt afgewezen. Regout zal na aanneming van de kinderwet van Houten een einde maken aan de kinderarbeid.
Russel vlucht later het land uit na zijn veroordeling wegens een persdelict (6).
Pijls wordt Tweede Kamerlid in 1869 en Eerste Kamerlid in 1880.
Marres wordt twee jaar later wethouder van Maastricht en in 1882 lid van de provinciale staten van Limburg. In deze functies is hij steeds herkozen tot zijn overlijden in 1898. Hij heet dan De Hoed Marres.

De vrede schijnt snel hersteld te zijn want twee jaar later vormen burgemeester W. Pijls, wethouder G. Franquinet tezamen met de industieëlen P. Regout en M. Marres een gemeentelijke commissie die in deze zo bruisende tijd van snelle industrialisatie in korte tijd een plan opstelt om op de plaats van de oude vestingwallen, die op het punt staan afgebroken te worden, brede boulevards, nieuwe woonwijken en industrieën te bouwen die de het oude Maastricht met de wereld gaan verbinden.

Degenen die belangstelling hebben voor de politiek in het midden van de 19e eeuw van een bruisende provincie-hoofdstad vinden hier van dit politieke conflict een Volledig Verslag met de oorspronkelijke Franse teksten in het Frans, wat toen in Maastricht een gebruikelijke schrijftaal was. Er is ook een Samenvatting in het Nederlands.

*