WAPENS
MARRES  /  MARES

Zegels Marres

Van de tak Marres zijn vier oude zegels bekend met een wapenfiguur. Iedere zegel heeft een andere afbeelding. Ze zijn afkomstig van drie verschillende personen, één man die twee verschillende zegels gebruikte en twee vrouwen, die het zegel van hun echtgenoot gebruikten.

De Oude grafsteen Marres

In de Sint Janskerk van Maastricht ligt voor de preekstoel de prachtige bewerkte en goed bewaarde grafsteen van de hierboven al genoemde Pau de Marres. De fraai bewerkte zerk is in de loop der jaren maar weinig afgesleten. Pau is geboren als 'Palmachius', maar hij verkort zijn voornaam tot 'Pau' en plaatst het voorzetsel 'de' voor zijn achternaam. Hij is notaris en procureur te Maastricht en wordt in de Franse tijd (1672-1678) schepen van Valkenburg. Hij is ook schepen van Tweebergen en meijer van de Laathof Sint Pieter te Montenaken, In 1707 is hij overleden en hij wordt begraven in de kerk van het klooster van de Kruisheren te Maastricht waar zijn zoon Willem Marres ingetreden is als pater. Deze zoon wordt in 1711 procurator en in 1721 prior van dit klooster.

De grafsteen heeft tot de Franse tijd in de kloosterkerk van de Predikheren gelegen. Toen onteigenden en ontmantelden de Fransen de kloosters van Maastricht en verkochten de gebouwen. De grafsteen werd gered door hem over te plaatsen naar de Sint Janskerk, waar hij nog steeds aan de voet van de preekstoel te bewonderen is. De Sint Janskerk kwam in protestantse handen toen Maastricht in 1815 bij Nederland werd gevoegd, gelukkig bleef de zerk gespaard.

Op de steen staat in een cartouche zijn alliantiewapen gebeiteld. Het schild is doorsneden en rechts gedeeld. In het eerste kwartier staan drie gaffelsgewijs geplaatste aanliggende meerbladeren, in het tweede kwartier staat het wapen van zijn eerste echtgenote Margaretha Booms en in de linkerhelft van het wapen het huismerk van zijn tweede echtgenote Maria Gehlen. Het helmteken is een klimmend hert. Daaronder zien we een leeuw en in zijn geopende bek de tekst: Hier ligt begraven Pau de Marres starf den . Het ontbreken van de verdere tekst is duidelijk niet het gevolg van slijtage maar is na de begrafenis niet aangevuld. Er kan slechts gegist worden naar de reden hiervan, al zijn er vermoedens.

Pau voerde in zijn schild drie meerbladeren, maar experimenteerde met de plaatsing. In zijn zegel van 1701 is het drietal geledigd en samengevlochten, hier zijn zij gaffelvormig aanliggend geplaatst.

Matthijs Marres, de zoon van Pau de Marres, was schout van de heerlijkheden Genk en Zutendael, en diens zoon Jan Marres was dat eveneens. Jan Marres is tevens in de periode 1746 en 1747 gekozen tot burgemeester van Tongeren. Hij huwde de weduwe van de stamvader van het Nederlandse en Belgische Adellijke geslacht de Bellefroid, maar zijn huwelijk bleef kinderloos. Vreemd dat van hem geen zegel gevonden is.

Maastrichtse wapens

Oude Maastrichtse families die niet tot het regentenpatriciaat behoorden, zoals het hier beschreven geslacht Marres, voerden zelden een wapen. De hier beschreven zegels zijn van de enige tak Marres, die daar wel toe behoorde, maar waarvan de leden desondanks op èèn persoon na geen wapen voerden. De dochters uit deze tak voerden het wapen van hun echtgenoot.

Dit is dus nogal afwijkend van wat men in de Noordelijke Nederlanden ziet waar niet alleen alle leden van de regentenfamilies wapens voerden, maar waar dat evenzeer werd gedaan door veel ambachtslieden. In sommigen ambachten of gilden was het voeren van een wapen zelfs vereist. Zie hiervoor de wapens van de Amsterdamse chirurgijns aan het plafond geschilderd van hun vergaderkamer in de Waag in Amsterdam. En bijvoorbeeld ook de wapenborden van de gildeleden in het Makelaarscomptoir op de Nieuwezijds Voorburgwal.

Een fraai voorbeeld van de Maastrichtse desinteresse levert de onhandigheid waarmee de Maastrichtse advocaat en wethouder G.D.L. Franquinet een wapen van een willekeurige naamgenoot usurpeerde toen hij ruim een eeuw geleden zijn wapen moest laten brandschilderen in een raam van het Maastrichtse stadhuis en de plaatselijke parochiekerk. Terwijl hij als stads- en provinciaal archivaris en nota bene als genealogisch publicist beter had kunnen en moeten weten. Hij was van het bestaan van zijn oude familiewapen totaal niet op de hoogte. Zie hiervoor de pagina Franquinet.

In de burgemeesterskamer van Maastricht zijn slechts twee ramen zonder wapen. De ramen dragen alleen de namen van de betreffende wethouders en hun data. Dit zijn de ramen van de twee wethouders Marres. Zij waren zich kennelijk van geen vroeger wapen bewust en wensten er voor deze gelegenheid ook geen aan te schaffen. Zij voerden hierop het logo van hun fabriek. Een halve eeuw later heeft men het wapen van Pau Marres als familiewapen aangenomen, temeer omdat een oud wapenboek uit 1835 dit wapen als een Luiks Marres wapen vermeldde.

Maastrichtse families hebben in de negentiende eeuw toen contacten met het Noorden toenamen of toen hun genealogie in het Nederlandsch Patriciaat werd gepubliceerd nogal eens wapens van niet verwante naamgenoten geüsurpeerd. Hier horen zeer bekende Maastrichtse namen onder.

Oude Wapenboeken

In de wapenboeken van Herckenrode, 1845, (56), Rietstap, 1887, (57) en Renesse, 1894, (58) wordt het wapen met de drie meerbladeren, zonder vermelding van een helmteken, toegeschreven aan het Luikse geslacht Marres - hier geschreven als 'de Marets' - dat vermeld wordt in het middeleeuwse manuscript van Jacques de Hemricourt Le Miroir des Nobles uit 1398. (59).

In dit manuscript dat overvloeit van de wapenbeschrijvingen wordt echter géén wapenbeschrijving van het Luikse geslacht Marres aangetroffen ondanks de vele allianties die worden besproken onder andere die van Agnès Marres, dochter Johan Marres, met Goffin de Hemricourt, stadssecretaris van Luik in 1335 en 1338, een oom van de auteur. Dit kan alleen betekenen dat dit geslacht geen wapen voerde. Agnès was dan ook van burgerlijke afkomst al wordt zij dan wel weer 'une fille de bonne nation' genoemd.

Herckenrode beschrijft als eerste het hierboven genoemde wapen. Gramme beschrijft in de 'Recueil Héraldique des Bourguemestres de Liège', Luik 1720, echter een totaal ander wapen: 'Goud bezaaid met rode lelies beladen met een blauwe barensteel'. Al deze auteurs geven geen bronnen.

MARES

Wapen.   In zilver een zwarte kam vergezeld van drie groene klaverbladeren. Helmteken: een klaverblad van het schild. Dekkleden: groen, gevoerd van zilver.

De naam Marres is een universele Europese naam die op veel plaatsen in dit werelddeel in de middeleeuwen is ontstaan en de naam is geworden van veel geslachten, die ieder dan ook hun eigen oorsprong en schrijfwijze hebben. In het artikel over de Naam Marres wordt dit nader besproken.

Het valt ook te verwachten dat er veel wapens zijn van personen met deze naam. Beschreven is het wapen van de zijtak van dit geslacht, die vroeger als een niet verwante familie werd gezien. Het vermoedelijke wapen van het middeleeuwse Luikse geslacht Marres. En verder die van een aantal naamgenoten in Europa.

Heraldiek

Wapens  Marres te Luik

Wapens  Naamgenoten