FRANQUINET |
|||
Ensival-Verviers |
Adelsbrief |
Luik |
Maastricht |
Wapens Franquinet Er zijn een viertal varianten van het wapen Franquinet.
1: Doorsneden: I in blauw drie gouden lelies naast elkaar; II in zilver een rode gans op rijzende grond.
Bespreking: De eerste variant komt het meeste voor te Ensival en te Verviers; onder meer treft men deze aan op l'abat-voix de la chaire de vérité in de kerk van Ensival, op een bidstoel in de église Saint Joseph en op een steen die in de toren van de kerk van Saint Remacle te Verviers gemetseld was en die zich nu in het Museum van Verviers bevindt en de inscriptie draagt: La Tour de St. Remacle fut restaurée en 1704 sous la regence des bourgmestres Franquinet et Bailloux. Op het hoofdaltaar en een biechtstoel in de Carmelkerk te Verviers bevindt zich een gebeeldhouwd wapen van Lambert Franquinet (1634-1724) en ook zijn er wapenschilderingen op geschilderde portretten van Lambert Franquinet (1676-1737), heer van Grand Rechain, en Jean Franquinet (1689-1768). |
|
Een gebeeldhouwd alliantiewapen van het echtpaar Pirons-Franquinet is nog te zien in de voorgevel van het kasteel Baelen te Ruyf (Henri-Chapelle), door hun bewoond sinds 1738 en in deze familie gebleven tot hun uitsterven in 1817. Thans is hier gevestigd de Clinique Psychiatrique des Frères Alexiens. De tweede variant is de wapentekening op de adelsbrief van Alexandre de Franquinet (1711-1788) hem gegeven door keizer Frans II op 3 juni 1757. |
|
|
De derde variant wordt beschreven in Armoriaux Liégeois du hérout van Ophoven door de chevalier de Limbourg, 1930. Hierin wordt dit wapen toegekend aan Jeanne-Françoise Franquinet gehuwd met Pierre du Chateau, grootmoeder van Jean-Jacob du Chateau, raadsheer van de stad Luik rond 1535. Omdat het de oudste beschrijving is van het wapen Franquinet, grote gelijkenis vertoond met de vorige varianten en het zeer waarschijnlijk is dat de draagster verwant is aan, of behoort tot, het hier beschreven geslacht, is het opgenomen. De vierde variant is te zien in een raam van de Sint Servaaskerk te Maastricht, welk raam geschonken is door mr. G.D.L. Franquinet (1826-1900) bij de restauratie van de kerk rond 1880; ook bevindt deze wapenvariant zich op een raam in de Burgemeesterskamer van het Maastrichtse stadhuis. In deze kamer bevatten de ramen ieder een wapen van een Maastrichtse wethouder van na de de Franse tijd. Ze zijn in het begin van de 20e eeuw geplaatst. Deze laatste variant wordt door de Nederlandse familie Franquinet als hun wapen gevoerd. In de negentiende eeuw was bij de enige nog in leven zijnde stamhouder, mr. G.D.L. Franquinet, die toen in Maastricht leefde de kennis van het familiewapen verloren gegaan. Dit is des te opmerkelijker omdat deze persoon behalve advocaat ook stadsarchivaris van Maastricht en rijksarchivaris in de provincie Limburg was, en ook nog een grote genealogische belangstelling had en meerdere genealogische publicaties op zijn naam had staan. In zijn nalatenschap is een correspondentie over het familiewapen gevonden met een naamgenoot Franquinet uit Luik, die hem een brief met een wapenbeschijving zond, welke brief hij met het beschreven wapen zegelde. Dit wapen is toen door hem als het familiewapen Franquinet aangenomen. (1) Dit feit is het mooiste voorbeeld van de in die tijd volledige ontbrekende belangstelling voor de heraldiek bij de Maastrichtse burgerij, dit geheel in tegenstelling tot de reeds gedurende vele eeuwen daarvoor bestaande interesse bij de Hollandse burgerij. Inleiding: In België bestaan verschillende geslachten Franquinet waarvan enige in het midden van de zestiende eeuw in het land van Herve, provincie Luik, hun oorsprong hebben. Zeer waarschijnlijk zijn het verschillende takken van eenzelfde geslacht, maar dit is nog niet aangetoond. Deze geslachten bloeiden ook te Theux en in Luik. Een uitgebreide genealogie van het geslacht Franquinet is gepubliceerd door Maurice Thunis, président des Archives Verviétoises, Une famille notable de Verviers - Les Franquinet, in Bulletin des archives Verviétoises tome XVII (1986-1987). De genealogie van de Nederlandse tak Franquinet werd eerder gepubiceerd door E.M.A.H. Delhougne, Franquinet - Verviers (Blg.) in Genealogieën I, Nijmegen 1957. * |
|
Het geslacht Franquinet van Ensival en Verviers De stamvader van dit geslacht was Lambert Franquinet, drapier, wat zowel lakenwever als lakenkoper kan betekenen en waarschijnlijk was hij beide. Lambert Franquinet kreeg uit zijn huwelijk met Idelette Jacquet du Pont, gesloten op 7 september 1602, elf kinderen die de volwassen leeftijd bereikten.
De oudste takDe oudste tak heeft fel gebloeid maar is in de negentiende eeuw weer uitgestorven. Als stamvader is hier eveneens een Lambert Franquinet. Hij werd geboren te Ensival in 1634 en huwde in 1666 Marie Hacray. Hij wordt een zeer succesvol lakenfabrikant met meerdere vestingen in Verviers. Zijn nakomelingen zetten deze fabrieken in de volgende eeuw voort. Deze Lambert Franquinet heeft vier zonen en twee dochters.
De daaropvolgende generatie blijft heer van Grand Rechain, maar verwerft ook de heerlijkheid van Marck en Berg. Zij zijn lakenfabrikant, bankier, officier in Oostenrijkse dienst, één van hun Arnold-Joseph Franquinet wordt drossaard van Dalhem en één Alexandre de Franquinet bewoont het kasteel van Fays en wordt in 1757 door de Oostenrijkse keizer Frans II in de adelstand verheven. Met de dochters van Jean-Ignace Franquinet, Lakenfabrikant en keizerlijk postmeester, die in 1787 nog burgemeester is van Verviers sterft deze tak in de negentiende eeuw uit. De wapens van de leden van deze tak sieren nog steeds de gevels van hun vroegere huizen en de gebrandschilderde ramen van de kerken van hun woonplaatsen of waar ze begraven liggen. De jongste takDe jongste tak begint met Henry Franquinet, geboren te Ensival in 1640. Ook hij is lakenfabrikant en lakenhandelaar te Verviers en wordt, zoals meerdere van zijn familieleden ook burgemeester van Verviers. Hij huwt Elisabeth Fraipont gezegd Boede. Hun enige zoon is Antoine Franquinet. Zoals al zijn familieleden is ook hij actief in de lakenindustrie en ook hij is burgemeester van Verviers in 1704, 1711 en 1720. Hier splitst de familie zich weer in twee takken. Uit de oudste zoon stamt een lijn die zich tot in de huidige tijd in Nederland voortzet. De nakomelingen van de jongere zoon blijven actief in de lakenindustrie en het stadsbestuur van Verviers en deze tak sterft in het begin van de vorige eeuw uit. De oudste tak zet zich voort met Henri-Joseph Franquinet, lakenfabrikant te Verviers en aldaar geboren in 1697. Hij huwt tweemaal. De eerste maal met Elisabet-Anne Maigret. De tweede maal met Marie-Jeanne (de) Crossee. Zijn enige zoon die huwt en de stam voortzet is François Lambert Franquinet stamvader van de Maastrichtse tak. (2) |
* |
Vijf opeenvolgende geslachten te Maastricht van 1744 tot 1964 |
Dr. François Lambert Franquinet 1744 - 1803 François Franquinet is te Verviers geboren op 16 oktober 1744 als zoon van een Henri-Joseph Franquinet lakenfabrikant. Hij studeert medicijnen te Reims en promoveert daar tot medisch doctor in 1773, is geneesheer te Verviers van 1773 tot 1779 daarna tot aan zijn overlijden te Maastricht. In de Franse tijd wordt hij tribunaalrechter te Maastricht (1798) en president van de jury van het Arrondissement Roermond (1799). Hij overlijdt te Maastricht op 31 januari 1803. In Maastricht huwt hij op 11 april 1779 Gertrudis van Gulpen, geboren op 18 januari 1748 en gestorven aldaar op 13 juni 1796. Zij is de dochter de Maastrichtse lakenhandelaar Petrus Gerardus van Gulpen en van Anna Sophia Thouns.
Van de leden van deze stamlijst zijn geen geschilderde portretten bewaard gebleven. |
Jean Lambert Pierre Franquinet
|
|
Mr. G.D.L. Franquinet 1826 - 1900
Guillaume Desiré Lambert Franquinet is uit het tweede huwelijk van voorgaande geboren op 1 mei 1826.
(Geschilderd portret door Henri Govaerts in de archivariskamer van het Historisch Centrum Limburg.) |
|
Marie Hubert Edmond Franquinet
|
|
William Marie Edmond Antoine Franquinet
|
Muis op foto schilderij; aan de rand voorstudie |
Enige andere familieledenFrançois Franquinet had een ongehuwde zoon, kunstschilder Guillaume Henri Franquinet 1784-1854, die schilder werd, door de wereld zwierf, bevriend raakte met de amerikaanse dichter Henry Wadsworth Longfellow en stierf te New York. Jean Franquinet had een ongehuwde zoon Otto Franquinet, 1827 - 1867, apotheker te Maastricht. M.H.E Franquinet had nog een zoon mr. E.M.C.B. Franquinet die vice-president was van de rechtbank in Roermond en een biografie schreef van Jules Verne. William Franquinet had vier zoons, die zich vestigden in achtereenvolgens 's-Gravenhage, Beek, Parijs en Roermond, en waarvan er een verzetstrijder was. De daarop volgende generatie leeft verspreid over Europa. Raam in de Sint Servaaskerk te MaastrichtGeschonken door mr. G.D.L. Franquinet bij de restauratie van de kerk in de jaren omstreeks 1880. Onderin bevindt zich de schenkingstekst en driemaal herhaald
|
|
|
(Foto D.H.R.M. Rethmeier-Marres, 1990) |
|
|
||
|
|
|
|