Gildepenning van de Maastrichtse brouwers

MARRES

BROUWERIJEN

Gildepenning van Servatius Marres, 1771

Brouwerij De Wildeman

Brusselsestraat te Maastricht

Brouwers:

Servaes Marres, 1625-1682

brouwer van 1675 tot 1682

Lambertus (Lambrecht) Marres, 1654-1705

brouwer van 1682 tot 1705

Anne Marres-Strengnart, - 1718)

brouwer van 1705 tot 1718

Gillis Marres, 1682-1722

brouwer van 1718 tot 1722

Elisabeth van Geleen - Marres, 1685-1730

brouwster van 1722 tot circa 1730

Wildeman met biervat

        Wildeman met biervat

Het huis De Valk

Nicolaes (Claes) Marres alias Vulgraeff is omstreeks 1560 in Heukelom geboren en leefde nog in april 1632 (4). Op jonge leeftijd verlaat hij tezamen met zijn broer Reyner het ouderlijk huis in Heukelom. In de jaren voor hun vertrek hebben ze daar nog land gekocht en meteen verpacht tot in 1588 (5). Reyner koopt in dat jaar in Maastricht op de kleine Gracht het huis Het Ketelken. Claes Marres koopt in 1591 op de Brusselsestraat het huis de Valk met een bakkerij, tapperij (6) en een herberg (7).

Paulus Matthias (Thijs) Marres,1590-1646, zijn zoon, is de volgende bewoner. Thijs huwt Maaijcke Smeets uit Sichen waar haar broer brouwer is en zij krijgen vier kinderen. Zijn oudste dochter Cornelia start een herberg op de Markt. Zijn oudste zoon Servaes wordt brouwer, dochter Elisabeth huwt een soldaat en de jongste zoon Palmachius noemt zich Pau de Marres. Hij wordt notaris en procureur en start zijn praktijk in de Valk. Later verhuurt hij het huis.

Cornelia Marres is de waardin van Herberg De Gans op de Markt tegenover de St Matthiaskerk. Wanneer haar man Adrian Cornelyssen in 1641 is overleden zet ze als zelfstandige vrouw de herberg voort. In 1665 is ze gehuwd met Gilis Stevens, ruiter onder ritmeester Frankenborch. In 1676 overlijdt ook deze en dan verhuurt ze het huis. (8) Daarna geeft ze vaak geldleningen uit. In 1692 verdeelt ze 1000 gulden onder haar kinderen. Voor 29 oktober 1695 is ze overleden. (8a)

De Brouwerij De Wildeman

Servaes Marres, zoon van Paulus Matthias (Thijs) Marres en Maaijcke Smeets, erft in 1675 van zijn schoonvader Lambrecht Houberechts onder meer twee huizen te Maastricht, één op de Brusselsestraat en één op de Commel. Deze twee huizen behoren tot een groter complex waarin familieleden wonen. De huizen delen een gemeenschappelijke tuin, hierin staat een brouwerij. (9) Deze is in 1673 door Lambrecht Houberechts met assistentie van zijn schoonzoon Servaes Marres voor een termijn van zes jaar voor 220 gulden per jaar in huur uitgegeven aan Peter Braeken. (10)

Servaes wordt zo de eerste mannelijke brouwer van dit geslacht. Zijn zoon Lambert Marres zal hem later De Wildeman noemen. (11)

Een vrouwelijk lid van de familie, zijn nicht Eefke Walsenius-Marres, dochter van zijn oom Reynier, is echter de eerste brouwer in de familie. Zij leidt als weduwe vanaf 1641 haar brouwerij Le Vert Galant op de Kleine Gracht. Deze brouwerij had zij geërft van haar schoon- en stiefvader Lenard van Walsden.

Servaes Marres overlijdt in 1682. De verdeling van zijn nalatenschap heeft plaats in 1684, twee jaar na zijn overlijden. Hierbij wordt het onroerend goed als volgt beschreven: ..... twee huizen op de Brusselse­straat die liggen naast het huis van schout Groulart, het derde deel van de grote binnenhof die ligt tussen hun huizen, de paters Cruijsbroeders en de weduwe Mangelschot. De hof heeft een poort die uitkomt op de Commel. Voorts twee huisje op de Commelt naast de zusters van de Calvarieberg. (12)

De meest waarschijnlijke ligging lijkt de plaats waar nu het café De Uni ligt op de Brusselsestraat 31. Omdat beschreven is dat de tuin doorloopt tot de paters Kruisheren behoren de laatste twee huizen aan de uitgang van de Kruisherengang ook tot het complex.

Hieronder een foto van het blok Brusselsestraat (de brede staat bovenaan), Commel (de smalle gebogen afslag daarvan) en de Kruisherengang (blauw ingekleurd) van de stadsmaquette die in opdracht van de Franse generaal Vauban in 1750, driekwart eeuw na deze tijd, behoorlijk natuurgetrouw getekend is. De vermoedelijke plaats van het huis op de Brusselsestraat is aangeduid met een blauwe stip.

Kruisherenkerk met Kruisherengang, Commel en Brusselsestraat

Detail Stadsmaquette Vauban 1750

Lambert heeft in 1697 de Waalse Anne Strengnart gehuwd en met haar brengt hij de brouwerij tot bloei. Na zijn overlijden in 1705 zet Anne de brouwerij voort tot 1713 om hem dan te verhuren aan haar schoonzoon Willem Lenaerts die in 1710 met dochter Anna is gehuwd en daarna zijn schoonmoeder 'getrouwelijk heeft bijgestaan' bij het brouwen. (13)

Lambert en Anne hebben drie dochters en een zoon. De oudste dochter Maria Marres huwt Johannes van der Houven alias Hoffen, brouwer in De Starre op de St. Pieterstraat, de tweede dochter Agnes Marres huwt diens broer Hubertus Hoffen, eigenaar van de graanmolen op de St. Pieterstraat, en de jongste dochter Anna Ursula Marres huwt Willem Lenaerts, brouwer op de Brusselsestraat. Hun enige zoon is Aegidius (Gilis) Marres, hij wordt verderop besproken.

Lambert Marres overlijdt al in 1705 en zijn weduwe Anne Strengnart in 1718. De verdeling van haar nalatenschap verloopt niet geheel vlekkeloos. De Wildeman wordt niet overgenomen door dochter Anna, wier man Willem Lenaerts hem vanaf het jaar 1713 heeft gehuurt. Zij hebben nu op de Brusselsestraat een eigen brouwerij. (14) Besloten wordt de brouwerij op een openbare veiling te verkopen. De oudste zoon Gillis Marres brengt daar dan het hoogste bod uit en krijgt hem via deze omweg toch in handen. (15)

Gillis Marres is brouwer en distillateur in Het Pannenhuis te Biesland. In 1703 huwt hij, op een en twintigjarige leeftijd, met de achttienjarige Maria Elisabeth van Geleen, dochter van Jan van Geleen, brouwer op de Pieterstraat.

Servaes Marres, de tweede zoon, huwt in 1708 Anna Maria Janssen uit Bunde-Ulestraten en huurt dan buiten de Tongersepoort een huis op de Bisschopskommel aan de Jeker naast de Oliemolen, waar hij een brouwerij bouwt.

Lambert (Lambrecht) Marres, de derde zoon, huwt erg jong, pas 18 jaar oud, in 1713 met de even oude Cornelia van Geleen, de jongste zus van de echtgenote van zijn oudste broer Gilles en wordt brouwer in brouwerij De Dubbele Arend op de Lenculenstraat.

De brouwerij De Wildeman wordt dus vanaf 1718 door Gillis Marres voortgezet, waarchijnlijk door een zetbaas, want zelf heeft hij een bedrijf in Biesland. Na zijn overlijden in 1722 wordt de Wildeman door zijn weduwe Maria Elisabeth van Geleen verhuurd aan Anthonius Roborgh. (16) Later moet deze hem hebben gekocht want in 1737 wordt hij te Maastricht vermeld als zelfstandig brouwer. (17)

*

Marres Brouwerijen
Le Vert Galant De Wildeman Het Pannenhuis De Kommel Blauwe Hond De Deken Dubbele Arend
Eugène Marres Pierre Marres De Valk Louis Marres Marres-Prick Marres-Marres Marres-Thans


Home
Contact